TESKOMB DERGİ

T E S K O M B   D E R G İ

EYLÜL
2006
 
    TESKOMB ANASAYFA   |   DERGİ ANASAYFA  |   İLETİŞİM   |    ARŞİV 
içindekiler
Editörden
Başyazı
** Türkiye'den ve dünyadan kısa kısa...
** Ramazan'da TESKOMB'un İftar Konukları
** Ramazan'da TESKOMB Halk Bankasının İftar Konuğuydu
** TESKOMB AK Parti Milletvekillerini Ağırladı
** TESKOMB Yozgatlı Dernekler Federasyonu ve Ankara Bölge Birliğini Ağırladı
** TESKOMB Genel Başkanı A.Kadir AKGÜL Kırşehir'de AHİLİK KAFTANI giydi
** Makale / Zülfikar Doğan : Allah'ın askerleri ile devirden devire
** EKONOMİ / Yabancı Yatırımcıdan Türkiye'ye ilgi
** Makale / Veli Özdemir : Siyasetin süpriz gündemi TEZKERE
** Gündem / Gazilerimizi Şükranla Anıyoruz
** Makale / Salih Çetinkaya : Gaziler Günü
** Gündem / RAMAZAN
** Makale / Hakan Yüksek : Esnaf sanatkar ve KOBİ'ler açısından BASEL-2 uygulamaları
** Makale / Adnan Akgünel : 5 Yıldızlı Dram 30 Dolara her şey dahil!
** Gündem / 11 Eylülün Ardından
** Makale / Metin Özkan : Buradan Bakınca
** Esnaf Köşesi / Bir Baston Ustası : Tuncay Usta
** Gazi / Fatih'in Çeşm-i Cihanı AMASRA
** Nostalji / Gülsemin Şahin : Limoncu Dede
** Esnaf Hikayeleri / Fehmi Çalmuk : Oğlum Baba!
** Eğlence / Değişen Sizin Kalbiniz
** Pratik Bilgiler / Usülsüzlük Cezalarına Ait Cetvel
** Sağlık / İlk Yardım Hayat Kurtarır
** Basında TESKOMB
** Atatürk Köşesi
** Şiir / Hüseyin Akpınar : Unutma

MAKALE

Hakan Yüksek
Halk Bankası
İzmir Bölge Koordinatörü

 

ESNAF SANATKARLAR VE KOBİ’LER AÇISINDAN BASEL-2 UYĞULAMALARI

 

Basel-2 kriterlerinin uygulamaya konulması ile firmaların ve kullanılacak kredilerin risk seviyeleri, doğrudan kredi maliyetlerini etkileyecektir. Kredi verilen firmanın derecelendirme notu düştükçe, banka hem daha çok risk alacak hem karşılıklı olarak daha çok sermaye tutacaktır. Bu durumda da firmalara kullandırılacak kredilerin maliyetleri artacaktır.

 

Bankaların dünya çapında ortak standartlarda çalışmasını sağlamak üzere Bank For International Settlements (BIS) bünyesinde 1774 yılında Basel komitesi kurulmuştur. Bu komite tarafından 1988 yılında yayınlanan ilk standartlar Basel-I olarak alınmaktadır. Basel-1 ile bankaların uymalaları gereken çalışma kriterleri belirlenmiş ve bankaların krizlere karşı dayanıklılığını artırmak üzere, banka öz kaynaklarının, riskli aktiflere oranının yüzde 8'den az olamayacağını ifade eden “....sermaye yeterlik rasyosu” uygulamaya konulmuştur.

Süreç içerisinde değişen ve gelişen mali piyasalar ve finans uygulamaları, Basel-I kriterlerinin yetersiz kalmasına sebep olmuş ve yine Basel komitesi koordinasyonunda “Basel-2 standartları” adı altında esas itibariyle bankacılık sektörünü ilgilendiren yeni standartlar getirilmiştir. Uluslararası bankacılık sektörü için Basel-2'nin uygulamaya geçiş tarihi 2007 yılının başı olarak kabul edilmiştir.

Basel-2 bankacılık sektörü için özetle şu anlama gelmektedir:

Risk odaklı sermaye yönetimi

Risk odaklı kredi fiyatlaması

Hemen şunu belirtelim ki risk odaklı kredi fiyatlaması doğal olarak KOBİ'lerin kullanacakları kredilerin miktarını/fiyatını olumlu/olumsuz mutlaka etkileyecektir. Kullandırılan kredinin türünden vadesine, teminatından firma derecelendirmesine kadar birçok kriter, kredilerin fiyatına yansımış olacaktır.

Basel-2 ile birlikte riskin ölçümü iki ana unsura dayanmaktadır:

Kredi kullananın (firmanın) risk seviyesi

Kredi işleminin risk seviyesi

Kredi kullanın risk seviyesi:  Firmanın finansal verileri (bilanço gelir tablosu vb.) ile yönetici ve ortakların geçmişi, yönetim ve organizasyon yapısı, ürün ve hizmet gelişimi, ithalat-ihracat, pazar payı gibi niteliksel faktörlerin değerlendirilmesi sonucu tespit edilen “firma derecelendirme notu” ile ifade edilecektir.

Kredi işleminin risk seviyesi: İşlemin türü, teminat, vade, para birimi gibi unsurlar ile değerlendirilecektir.

Sonuçta kredi çok riskli veya az riskli olarak belirlenmiş ve buna göre fiyatlama yapılmış olacaktır.

 

Basel-2'nin etkileri

Basel-2 kriterlerinin uygulamaya konulması ile firmaların ve kullanılacak kredilerin risk seviyeleri, doğrudan kredi maliyetlerini etkileyecektir. Kredi verilen firmanın derecelendirme notu düştükçe, banka hem daha çok risk alacak hem karşılıklı olarak daha çok sermaye tutacaktır. Bu durumda da firmalara kullandırılacak kredilerin maliyetleri artacaktır.

İyi yönetilen, finansal rasyoları olumlu ve gerekli tüm finansal ve niteliksel bilgileri zamanında ve yeteri şekilde sunarak şeffaflığı sağlayabilen KOBİ'ler, potansiyel olarak en iyi dereceyi almak suretiyle, iyi şartlarda kredilendirme imkanına sahip olabileceklerdir.

 

Basel-2 ve KOBİ'ler 

Basel-2 kriterlerine göre, yıllık satış cirosu 50 milyon euro'yu geçmeyen firmalar KOBİ'dir. Ülkemizde Bankalar Kurulu'nun yayınlamış olduğu tebliğe göre cirosu 25 milyon YTL'yi aşmayan ve çalışan sayısı 250'nin altında kalan işletmeler KOBİ olarak tanımlanmıştır. İlgili birçok kuruluşun yapmış olduğu çeşitli istatistiki çalışmalar birbirinden az da olsa bir farklılık gösterse de, genel olarak, Türkiye'deki işletmelerin yüzde 99'u, istihdamın yüzde 64'ü, katma değerin ise yüzde 36'sı KOBİ'lere aittir.

İstihdam yaratan, yeniliklere hızla ayak sağlayan, girişimciliği teşvik eden ve nihayetinde ülkemizin tüm ekonomik göstergelerinde bir şekilde yer alan KOBİ'lerin, çok doğal olarak Basel-2 geçiş sürecinde de karşılaşabilecekleri bir takım sorunlar bulunmaktadır.

Bunlar:

ü       Temel olarak öz sermaye yapılarının zayıflığından kaynaklanan finansman sorunu,

ü       Farklılık arz eden mali raporlar,

ü      Kayıtdışılık

olarak özetlenebilir.

Yetersiz sermaye, şeffaf olamayan yapı, devam eden kayıtdışılık, Basel-2 sürecinde KOBİ'lerin karşısında  yüksek kredi fiyatı ile ilave teminat olarak yansıyabilecektir.

 

Basel-2 sürecinde KOBİ'lere öneriler

ü      Esas faaliyet konusunda çalışma

ü       Tüm ekonomik ve ticari faaliyetlerin kayıt içine alınması

ü       Faaliyetlerden doğan risklerine karşı koruma sağlayan finansal enstrümanların kullanılması,

ü       Sermayelerinin faaliyetlerine uygun bir şekilde güçlendirilmesi,

ü       Uluslararası standartlarda güvenilir mali tablolar üretilmesi,

ü       Kurumsal yönetim kültürünün en üst yöneticiden tüm çalışanlara kadar yerleştirilmesi önerilmektedir. 

Ülkemizde Ocak-2008 tarihinden itibaren yürürlüğe alınması planlanan Basel-2 süreci, bankacılık sisteminde bilinçli bir risk yönetim kültürü oluşturacaktır.

Bu durum, sistemin çok daha verimli hale gelmesini sağlayacak niteliksek ya da sayısal herhangi bir sorun çıktığında, bu sorun risk yönetimi tarafından hızlı bir şekilde teşhis edilebilecektir.

Sürecin hazırlıklarını sürdüren Halk Bankası tüm kredi uygulamalarını standart yapılara kavuşturmakta, kredili tüm firmalarını kullandığı kredi karar modelleri çerçevesinde derecelendirmektedir.

Sürecin sağlıklı bir şekilde tamamlanabilmesi için KOBİ'lerin yukarıda belirtilen önerileri yerine getirmesi, bu yönde çaba göstermesi gerekmektedir. Sonuçta kazanan ülkemiz, bankacılık sistemimiz ve KOBİ'lerimiz olacaktır.

 





TESKOMB©2004